PROGRAM
WYCHOWAWCZY
ZESPOŁU SZKOLNO – PRZEDSZKOLNEGO W BORUCINIE

Podstawa prawna :
Art. 54 ust. 2 pkt. 1 Ustawy z dnia 07.09.1991 r. o Systemie Oświaty
(tekst jed. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703, i Nr 281, poz. 2781;
z 2005r. Nr 17, 141, Nr 94, poz.788, Nr 122, poz. 1020, nr 131 , poz. 1091, Nr 167,
poz.1400, nr 249, poz. 2104; z 2006r. Nr144, poz.1043, Nr 208, poz. 1532, Nr 227,
poz. 1658; z 2007r. nr 42, poz. 273, nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz.
818).
Program zgodny z podstawą programową
(Rozporządzenie MEN z dnia 23.12.2008 r. w sprawie
podstawy programowej wychowania przedszkolnego
oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.
(Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17)

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU OBEJMUJE:
Charakterystyka środowiska szkolnego
Misja Zespołu Szkolno-Przedszkolnego
Wizja Zespołu Szkolno-Przedszkolnego
Model absolwenta
Koncepcja pracy zespołu
Główne cele wychowawcze szkoły
Zasady stanowiące podstawę procesu
Formy oddziaływań wychowawczych
Metody pracy
Zasady współpracy z rodzicami
Zasady współpracy ze środowiskiem pozaszkolnym
Powinności wychowawcze nauczyciela
Powinności wychowawcy klasy
Zadania wychowawcze szkoły
Cele i oczekiwane rezultaty
Ewaluacja programu wychowawczego

I. CHARAKTERYSTYKA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO

Zespół – Szkolno Przedszkolny jest niewielką szkołą, co w połączeniu z przyjaznym i bezpiecznym otoczeniem sprawia, iż stwarza ona naszym dzieciom duże poczucie bezpieczeństwa. Społeczność uczniowska jest dość spójna i jednolita.

II. MISJA ZESPOŁU SZKOLNO - PRZEDSZKOLNEGO

Kształtowanie umiejętności uczenia się.
Przygotowanie ucznia do następnego etapu kształcenia.
Kształtowanie samodzielności myślenia i działania.
Przygotowanie ucznia do samokontroli.
Odkrywanie zainteresowań uczniów, inspirowanie ich oraz rozbudzanie aspiracji.
Kształtowanie umiejętności interpersonalnych i dążenie do stałego samorozwoju.
Kształtowanie postawy aktywnej i twórczej.
Kształtowanie umiejętności współpracy w zespole.
Wspomaganie rodziców w procesie wychowania i umożliwianie im czynnego uczestnictwa w życiu Zespołu.
Kształtowanie wrażliwości i wartości etycznych w duchu tolerancji wobec innych postaw i przekonań.
Zapewnianie przejrzystych kryteriów oceniania.
Promowanie zdrowego trybu życia i szeroko pojętego bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym.
Promowanie piękna naszego regionu i kraju, jego dziedzictwa kulturowego w zjednoczonej Europie.
Współpraca Zespołu ze środowiskiem lokalnym oraz organizacjami i instytucjami.

III. WIZJA ZESPOŁU SZKOLNO - PRZEDSZKOLNEGO

1. Wyposażyć ucznia w niezbędną wiedzę i umiejętności dostosowane do wymogów świata.
2. Umożliwić uczniowi korzystanie z najnowocześniejszych zdobyczy techniki informacyjnej i informatycznej, rozwijanie swoich zainteresowań i zdolności.
3. Umożliwić wyrównywanie szans edukacyjnych wszystkim
uczniom, wspierać rodzinę oraz uwzględnić w swoich działaniach
potrzeby środowiska lokalnego.

IV. MODEL ABSOLWENTA

Odpowiedzialny.
Uczciwy.
Samodzielny w myśleniu i działaniu.
Umie radzić sobie w sytuacjach trudnych.
Potrafi dokonać właściwych wyborów.
Cechuje go krytyczny stosunek do negatywnych zjawisk życia.
Cechuje go prawidłowa postawa moralna.
Prezentuje kulturę osobistą.
Prezentuje właściwą postawę w relacji człowiek – natura.
Potrafi współpracować w grupie.
Potrafi korzystać z różnych źródeł wiedzy.
Wierzy w swoje możliwości.
Wyposażony w rzetelną wiedzę, pozwalającą mu na kontynuowanie edukacji na wyższym szczeblu.
Zna swoje słabe i mocne strony.
Docenia wartość rodziny i swoje w niej miejsce.
Rozumie potrzebę pielęgnowania tradycji.
Zna i szanuje polskie dziedzictwo kulturowe.
Jest otwarty na europejskie i światowe wartości kultury.

V. KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU
Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego. ( Dz. U. Nr. 168, poz. 1324 )
2. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr. 256, poz. 2572 z późn. zmian. )

Główne kierunki pracy
Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz inne działania

1. Dokonywanie analizy wyników sprawdzianu uczniów klasy VI.
2. Uzyskiwanie lepszych efektów kształcenia poprzez wdrażanie wniosków z analizy sprawdzianu (planu naprawczego).
3. Przygotowanie uczniów do samodzielnego rozwiązywania problemów edukacyjnych:
Aktywne metody pracy na zajęciach,
Udział w zajęciach pozalekcyjnych,
Współorganizowanie imprez i uroczystości szkolnych.
4. Wzbogacenie oferty zajęć pozalekcyjnych.
5. Wdrażanie i modyfikowanie w razie potrzeb Programu Wychowawczego i Szkolnego Programu Profilaktyki.
6. Popularyzowanie właściwych zachowań wśród uczniów - respektowanie norm społecznych i zasad bezpieczeństwa.
7. Tworzenie przyjaznej atmosfery w szkole poprzez podejmowanie działań zmierzających do zapewnienia poczucia bezpieczeństwa uczniom.
9. Zapewnienie równości szans edukacyjnych wszystkim uczniom – udział w programach edukacyjnych, wychowawczych, profilaktycznych oraz objęcie specjalistyczną pomocą uczniów tego potrzebujących.

Procesy zachodzące w szkole.

1. Szkoła posiada koncepcje pracy szkoły, która jest analizowana i modyfikowana w miarę potrzeb.
2. Oferta edukacyjna szkoły odpowiada rzeczywistym potrzebom uczniów.
3. W szkole funkcjonuje system oceniania - uczniowie i rodzice znają kryteria i zasady oceniania.
4. Wymagania wobec uczniów dostosowane są do ich indywidualnych możliwości.
5. Procesy edukacyjne są monitorowane i analizowane.
6. Nauczyciele stosują różne sposoby wspierania i motywowania uczniów w procesie uczenia się.
7. Szkoła przekazuje informacje o postępach i wynikach w nauce – konsultacje, zebrania ogólne.
8. Działania wychowawcze szkoły sprzyjają uzyskiwaniu pożądanych postaw uczniów.
9. Szkoła posiada bogatą ofertę zajęć pozalekcyjnych służących wyrównywaniu szans edukacyjnych uczniów.

Funkcjonowanie szkoły w środowisku lokalnym.

1. Szkoła współpracuje z instytucjami i organizacjami działającymi w lokalnym środowisku.
2. Absolwenci są właściwie przygotowywani do dalszego etapu kształcenia.
3. Szkoła angażuje rodziców i "przyjaciół szkoły" w życie szkoły.
4. Szkoła jest pozytywnie postrzegana w środowisku i promuje potrzebę uczenia się.
5. Rodzice współuczestniczą w realizacji zadań szkoły.

Zarządzanie szkołą.

1. Działania szkoły są planowane i podejmowane w oparciu o pracę zespołową nauczycieli.
2. Prowadzenie stałego systemu diagnozowania i ewaluacji wewnętrznej pracy szkoły przez powołany zespół ds. ewaluacji.
3. Szkoła podejmuje działania zmierzające do poprawy warunków pracy - poprawa bazy i wyposażenia.

VI. GŁÓWNE CELE WYCHOWAWCZE SZKOŁY

Podstawowym założeniem systemu wychowawczego Zespołu jest wszechstronny rozwój intelektualny, emocjonalny i fizyczny wychowanka.
W związku z tym, nasze oddziaływania wychowawcze zmierzają do
osiągnięcia następujących celów:
1. Do wszechstronnego rozwoju osobowości ucznia, uwzględniającego
jego predyspozycje psychiczne, emocjonalne, intelektualne, środowiskowe rodzinne i kulturowe.
2. Do ukształtowania jego postaw społecznych i obywatelskich w duchu poszanowania dla tradycji, narodowych, państwowych i lokalnych.

VII. ZASADY STANOWIĄCE PODSTAWĘ PROCESU WYCHOWANIA

Skuteczność i jakość oddziaływań wychowawczych, a także realizacja Programu Wychowawczego wymaga przestrzegania pewnych zasad:
1. Wszyscy członkowie społeczności szkolnej znają założenia programu i są jego współtwórcami w kolejnych etapach realizacji.
2. Wszyscy pracownicy szkoły zgodnie realizują program wychowawczy podejmując współodpowiedzialność za efekty jego realizacji.
3. Wszyscy własnym przykładem i konsekwencją wspomagają się wzajemnie w zwalczaniu problemów przyjmując za nadrzędny cel rozwój ucznia we wszystkich sferach jego osobowości.
4. Spójność poszczególnych poczynań, jak i celów wychowawczych wymaga tego, by nie było między nimi sprzeczności, a także by nie wykluczały się wzajemnie.
5. Akceptacja przez rodziców poszczególnych zasad i celów wychowania jest niezbędnym warunkiem ich realizacji.
6. Zasady i cele wychowawcze w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Borucinie oparte są na akceptacji i realizacji uniwersalnych wartości kulturowych oraz etycznych.
7. Za podstawową metodę wpajania uczniom pożądanych sposobów postępowania, uznaje się ukazywanie wartości poprzez własną postawę rodzica, nauczyciela.

Podstawa programowa określa postawy kształtowane u uczniów na wszystkich etapach edukacji, które sprzyjają dalszemu rozwojowi indywidualnemu i społecznemu. Są to:
Uczciwość,
Wiarygodność,
Odpowiedzialność,
Wytrwałość,
Poczucie własnej wartości,
Szacunek dla innych ludzi,
Ciekawość poznawczą,
Kreatywność,
Przedsiębiorczość,
Kulturę osobistą,
Gotowość do uczestniczenia w kulturze,
Podejmowanie inicjatyw,
Praca zespołowa,
Postawa obywatelska.

W rozwoju społecznym bardzo ważne jest kształtowanie:
Postawy obywatelskiej,
Postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu,
Poszanowanie dla innych kultur i tradycji.

VIII. FORMY ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH

1. Zajęcia edukacyjne
2. Godziny wychowawcze
3. Zajęcia pozalekcyjne
4. Wycieczki
5. Rekolekcje
6. Klasowy zeszyt uwag, uczniowski zeszyt do korespondencji
7. Kino, teatr, wystawy
8. Imprezy i uroczystości klasowe, szkolne, środowiskowe
9. Wycieczki przedmiotowe, turystyczno – krajoznawcze

IX. METODY PRACY

1. Gry i zabawy.
2. Warsztaty.
3. Dyskusje na forum grupy.
4. Twórczość plastyczna, techniczna i artystyczna dzieci.
5. Treningi umiejętności.
6. Scenki rodzajowe.
7. Kiermasze, apele, akademie okolicznościowe.
8. Wyjazdy.
9. Wyjścia plenerowe.

X. ZASADY WSPÓŁPRACY SZKOŁY Z RODZICAMI

1. Szkoła utrzymuje kontakt z rodzicami poprzez:
zebrania klasowe,
konsultacje indywidualne rodziców z wychowawcą, pedagogiem służące rozwiązaniu problemów wychowawczych – pierwszy poniedziałek miesiąca,
zebrania szkolnej rady rodziców,
kontakty korespondencyjne, telefoniczne.
2. Udział i pomoc rodziców w organizowaniu imprez szkolnych, klasowych, i wycieczek.
3.Udział rodziców w realizacji zadań wychowawczych szkoły:
planowanie pracy wychowawczej,
opiniowanie aktów prawodawstwa szkolnego tj. Statut Szkoły, Program Wychowawczy, Program Profilaktyki, zgodnie z Art. 53 ust. 3 Konstytucji o prawie rodziców do wychowania,
pomoc materialna dla szkoły i uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji,
nagrody dla uczniów,
współuczestniczenie w podejmowaniu decyzji poprzez ankiety,
pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.
4.Opiniowanie pracy dydaktyczno-wychowawczej nauczycieli.
5.Możliwość finansowania bieżących remontów, wyposażenia w pomoce
dydaktyczne, promocji szkoły w środowisku.

XI. ZASADY WSPÓŁPRACY SZKOŁY ZE ŚRODOWISKIEM POZASZKOLNYM

1. Władze samorządowe:
Zapraszanie przedstawicieli Urzędu Miasta, DFK na wybrane imprezy i uroczystości szkolne.
2. Współpraca w ramach organizowanych imprez:
Kiermasz szkolny,
Wigilia szkolna,
Festyn z okazji Dnia Dziecka,
Występy dla niemieckiej mniejszości narodowej ,
Pozostałe organizowane – zależnie od tematyki.
2. Współpraca z GOPS, Policją, PPP:
Wymiana dokumentów uczniów badanych w poradni, konsultacje dla nauczycieli, pedagoga oraz rodziców,
Organizowanie pomocy materialnej,
Zapraszanie na pogadanki.
3. Współpraca z parafią w ramach wychowania moralnego i duchowego młodzieży:
Rekolekcje szkolne,
Pomoc materialna.

XII. POWINNOŚCI WYCHOWAWCZE NAUCZYCIELA

1. Odpowiedzialność za życie i zdrowie oraz bezpieczeństwo uczniów i wychowanków zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2. Kształtowanie prawidłowego przebiegu procesu dydaktyczno-wychowawczego.
3. Kształtowanie kultury uczniów poprzez kultywowanie tradycji patriotycznych, lokalnych i szkolnych.
4. Wprowadzanie jawnych i obiektywnych kryteriów oceny zachowania uczniów.
5. Dbałość o pomoce dydaktyczno-wychowawcze i sprzęt szkolny,
6. Wspieranie rozwoju psychofizycznego uczniów, ich zdolności oraz zainteresowań.
7. Bezstronność i obiektywizm w ocenianiu uczniów oraz sprawiedliwe traktowanie każdego z nich.
8. Udzielanie pomocy w przezwyciężaniu niepowodzeń szkolnych, w oparciu o rozpoznanie potrzeb uczniów.
9. Kształcenie i wychowywanie w umiłowaniu Ojczyzny i poszanowaniu Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka.

XIII. POWINNOŚCI WYCHWAWCY KLASY

1. Zadaniem wychowawcy jest sprawowanie opieki wychowawczej nad uczniami, a w szczególności:
Tworzenie warunków wspomagających rozwój ucznia, proces jego uczenia się oraz przygotowania do życia w rodzinie i w społeczeństwie,
Inspirowanie i wspomaganie działań zespołów uczniów,
Podejmowanie działań umożliwiających rozwiązywanie konfliktów w zespole uczniów oraz pomiędzy uczniami a innymi członkami społeczności zespołu.
2. Wychowawca, w celu realizacji tych zadań:
Otacza indywidualną opieką każdego wychowanka,
Planuje i organizuje wspólnie z uczniami i ich rodzicami różne formy życia zespołowego, rozwijające jednostki i integrujące zespół uczniowski,
Ustala treści i formy zajęć tematycznych na godzinach do dyspozycji wychowawcy,
Współdziała z nauczycielami uczącymi w jego klasie (oddziale), uzgadniając z nimi i koordynując działania wychowawcze wobec ogółu uczniów, a także wobec tych, którym potrzebna jest indywidualna opieka (dotyczy to zarówno uczniów szczególnie uzdolnionych jak i z różnymi trudnościami i niepowodzeniami),
Utrzymuje kontakt z rodzicami uczniów w celu poznania i ustalenia potrzeb opiekuńczo-wychowawczych dzieci, a także współdziałania z rodzicami, tzn. okazywania im pomocy w ich działaniach wychowawczych wobec dzieci i otrzymywania od nich pomocy w swych działaniach, włączanie ich w sprawy życia klasy i zespołu,
Współpracuje z innymi specjalistami świadczącymi kwalifikowaną pomoc w rozpoznawaniu potrzeb i trudności, także zdrowotnych oraz zainteresowań i szczególnych uzdolnień uczniów,
Szczególną opieką otacza uczniów zaniedbanych przez rodziców lub ze środowisk zagrożonych moralnie.

XIV. ZADANIA WYCHOWAWCZE SZKOŁY

Nauczyciele w swojej pracy wychowawczej, wspierając w tym zakresie obowiązki rodziców, winni zmierzać do tego, aby w szczególności uczniowie:
1. Znajdowali w zespole środowisko wszechstronnego rozwoju osobowego (w estetycznym, moralnym, duchowym),
2. Poszukiwanie prawdy, dobra i piękna w świecie,
3. Mieli świadomość życiowej użyteczności poszczególnych przedmiotów szkolnych jak i całej edukacji na danym etapie,
4. Stawali się coraz bardziej samodzielni w dążeniu do dobra w jego wymiarze zarówno indywidualnym jak i społecznym, godząc umiejętnie dążenie do dobra własnego z dobrem innych, odpowiedzialność za siebie i innych, wolność własną i wolność innych,
5. Poszukiwali, odkrywali i dążyli na drodze rzetelnej pracy do osiągnięcia wielkich celów życiowych i wartości wyższych, ważnych dla odnalezienia własnego miejsca w świecie,
6. Uczyli się szacunku dla dobra wspólnego jako podstawy życia społecznego oraz przygotowywali się do życia w rodzinie, w społeczności lokalnej i w państwie w duchu przekazu dziedzictwa kulturowego i kształtowania postaw patriotycznych,
7. Przygotowywali się do rozpoznawania wartości moralnych, dokonywania wyborów i hierarchizacji wartości oraz mieli możliwość doskonalenia się,
8. Kształtowali w sobie postawę dialogu, umiejętność słuchania innych i rozumienia ich poglądów oraz umieli współdziałać i współtworzyć w szkole wspólnotę nauczycieli i uczniów, wymiarze indywidualnym, psychicznym, rozwijali w sobie dociekliwość poznawczą,
9. Stosowali zasady bezpieczeństwa w podejmowanych działaniach
10. Kierowali się zasadami zdrowego trybu życia i uznawali zdrowie i życie jako najwyższe dobro,
Obok zadań wychowawczych nauczyciele winni wykonywać również działania opiekuńcze i profilaktyczne odpowiednio do istniejących potrzeb, z uwzględnieniem optymalnych warunków rozwoju ucznia. Program wychowawczy jest programem otwartym, którego ewaluacja oparta jest na okresowym monitorowaniu szkolnego środowiska wychowawczego i realizowanych programów.

XV. CELE I OCZEKIWANE REZULTATY

Celem wychowania przedszkolnego jest:

1. Budowanie systemu wartości, w tym wychowanie dzieci tak żeby lepiej orientowały się w tym co jest dobre a co złe,
2. Kształtowanie u dzieci odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do łagodnego znoszenia stresów i porażek,
3. Rozwijanie umiejętności społecznych dzieci, które są niezbędne w poprawnych relacjach z dziećmi i dorosłymi,
4. Stwarzanie warunków sprzyjających wspólnej i zgodnej zabawie oraz nauce dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych,
5. Troska o zdrowie dzieci i ich sprawność fizyczną; zachęcanie do uczestnictwa w zabawach i grach sportowych,
6. Budowanie wiedzy o świecie społecznym,
7. Kształtowanie u dzieci poczucia przynależności społecznej( do rodziny, grupy rówieśniczej i wspólnoty narodowej) oraz postawy patriotycznej.

Oczekiwane rezultaty działań wychowawczych:

1. Przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej (stara się współdziałać w zabawach i sytuacjach zadaniowych) oraz w świecie dorosłych,
2. W miarę samodzielnie radzi sobie w sytuacjach życiowych i próbuje przewidywać skutki swoich zachowań,
3. Potrafi zadbać o własną higienę osobistą( samodzielnie korzysta z toalety i przyborów toaletowych, właściwie zachowuje się podczas posiłków, utrzymuje porządek w swoim otoczeniu),
4. Uczestniczy w zajęciach grupowych, zabawach i grach,
5. Wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia, gdzie można otrzymać pomoc, potrafi o nią poprosić,
6. Zna zagrożenia płynące ze świata ludzi, zwierząt oraz roślin i unika ich,
7. Wie, jak należy zachowywać się na uroczystościach, w miejscach publicznych,
8. Wymienia imiona, nazwiska osób bliskich, wie, gdzie pracują, czym się zajmują,
9. Wie, jakiej jest narodowości, że mieszka w Polsce, na Górnym Śląsku, w Borucinie,
10. Nazywa godło i flagę państwową, zna polski hymn, wie, że Polska należy do Unii Europejskiej,
11. Wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa,
12. Używa zwrotów grzecznościowych,
13. Wspólnie z kolegami podejmuje i realizuje różne zadania.

Celem wychowania w szkole podstawowej jest:

1. Kształtowanie u uczniów postaw warunkujących sprawne i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie.

Cele szczegółowe klas 1-6 :

1. Przygotowanie ucznia do życia w zgodzie z samym sobą, ludźmi i przyrodą,
2. Dbanie o to, aby dziecko odróżniało dobro od zła,
3. Kształtowanie świadomości przynależności społecznej( do rodziny, grupy rówieśniczej i wspólnoty narodowej),
4. Kształtowanie umiejętności radzenia sobie w codziennych sytuacjach,
5. Kształtowanie u uczniów troski o własne zdrowie, bezpieczeństwo i sprawność fizyczną,
6. Rozwijanie umiejętności społecznych, tak aby uczeń nawiązywał poprawne relacje z rówieśnikami i dorosłymi,
7. Kształtowanie świadomej postawy uczestnictwa w życiu społecznym, klasy, szkoły środowiska lokalnego.

Oczekiwane rezultaty działań wychowawczych dla klas 1-3:

1. Potrafi odróżnić co jest dobre a co złe,
2. Współpracuje z innymi w zabawie, nauce szkolnej i sytuacjach życiowych,
3. Przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz świecie dorosłych,
4. Wie, jak należy zachowywać się na uroczystościach, w miejscach publicznych,
5. Używa zwrotów grzecznościowych w szkole, domu i na ulicy,
6. Wie co wynika z przynależności do rodziny, jakie są relacje między najbliższymi, wywiązuje się z powinności wobec nich,
7. Zna zagrożenia ze strony ludzi, wie do kogo i w jaki sposób należy zwrócić się o pomoc,
8. Dba o swoje zdrowie i bezpieczeństwo,
9. Wie jakiej jest narodowości, zna symbole narodowe,
10. Jest tolerancyjny wobec osób innej narodowości, tradycji kulturowej itp. ; wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa,
11. Zna prawa i obowiązki ucznia i respektuje je,
12. Uczestniczy w życiu społeczności klasowej, szkolnej i środowiska lokalnego.

Oczekiwane rezultaty działań wychowawczych dla klas 4-6:

1. Potrafi odróżnić dobro od zła w postępowaniu swoim i innych,
2. Współpracuje z innymi w zabawie, nauce szkolnej i sytuacjach życiowych,
3. Przestrzega reguł obowiązujących w kontaktach z rówieśnikami i dorosłymi, przewiduje konsekwencje swoich czynów,
4. Wie, jak należy zachowywać się na uroczystościach, w miejscach publicznych,
5. Używa zwrotów grzecznościowych w domu, szkole i na ulicy,
6. Dba o swoje zdrowie, higienę i bezpieczeństwo,
7. Wie jakiej jest narodowości, zna symbole narodowe,
8. Jest tolerancyjny wobec osób innej narodowości, tradycji kulturowej itp. ; wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa,
9. Zna prawa i obowiązki ucznia i respektuje je,
10. Świadomie uczestniczy w życiu społeczności klasowej, szkolnej i środowiska lokalnego,
11. Dba o swoje i szkolne mienie,
12. Aktywnie spędza czas wolny,
13. Ma świadomość współdecydowania o teraźniejszości i przyszłości swojej klasy, szkoły i środowiska lokalnego,
14. Ma poczucie własnej wartości, rozumie i potrafi wyrażać własne emocje.

XVI. EWALUACJA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO

Obszary objęte badaniem:
1. Podstawa prawna programu wychowawczego:
Analiza dokumentów szkolnych.
2. Współpraca szkoły z rodzicami:
Frekwencja na spotkaniach, wywiadówkach, zaangażowanie.
3. Przebieg wybranych uroczystości szkolnych (arkusze hospitacji).